مفهوم حقيقي هنر از ديدگاه هگل

هگل مفهوم هنر را از نظر تاريخي استنتاج مي كند، ضمن آن ، نظرگاههاي متفكران و فيلسوفان به طور عمده تا قرن هجدهم را به سنجش مي گيرد و برخي عناصر آنها را انتقادي وارد نظام فكري خود مي كند.

از آنجايي كه هگل هنر را به منزله ي تجلي ايده ي مطلق در جامعه ي حسي معرفي كرده ، اينك بايد از حيث كلي نشان دهيم، چگونه بخش هاي خاص هنر به طور كلي از مفهوم زيبايي مايه مي گيرند سعي مي كنيم از اين مفهوم تصويري كلي به ذهن آوريم .از آنجايي كه از نظر هگل انديشه و ايده،محتواي اصلي هنر است شكل آن در پرداخت و پرورش حسي و به تصوير در آوردن آن ميباشد. كه اين دو جنبه را در يك تماميت آزاد آشتي دهد .

اولين شرط لازم براي اين امر آن است كه انديشه اي كه مي خواهد به تجسم هنري نايل شود، خود بنفسه امكان به صورت هنر درآمدن را دارا باشد.دومين شرط كه از شرط اول نتيجه مي شود، آن است كه محتواي هنر نبايستي ماهيتا نوعي انتزاع باشد. اين بدان معناست كه جنبه ي حسي در هنر نه تنها بايد انضمامي باشد ، بلكه هر آنچه روحي و فكري است از آنچه رنگ و بسيط و انتزاع دارد متمايز باشد. سوم ، اگر بناست محتواي هنر، حقيقي و انضمامي، داراي صورت حسي و شكلي متناسب با محتوا داشته باشد، چنين شكلي بايد در ضمن فردي و نفسا انضمامي و يكتا باشد.

جامعيت دانش مورد نظر ايجاب مي كند آنرا به سه بخش عمده تقسيم كنيم :

در قسمت اول، انديشه ي كلي و زيبايي به مثابه آرمان را هم از نظر نزديكي كه با زيبايي طبيعي دارد، و هم از لحاظ هنري بررسي كنيم.

در قسمت دوم: تجلي مفهوم زيبايي هنري را به ترتيب در شكل هاي خاص تجسم بخشي هنري پي مي گيريم.

در قسمت سوم كه بخش نهايي تشريح مسائل هنر است: بررسي اجزاي ( صورت هاي ) زيبايي هنري بحث مي شود، يعني هنر هاي متفرد ، در بندي ها و گونه هاي هنر ( معماري، تنديسه ، نقاشي ، موسيقي و شعر ) هگل پس از اشاره ي گذرا به مناسبت هنر با دين و فلسفه ،يعني زمينه هاي مشترك محتوايي و اختلاف شكلي اين سه قلمرو و روح مطلق ، رو به ايده ي كلي امر زيبا مي آورد و به توضيح و بازنمايي آن مي پردازد.

تعریف دین

دین شناسان از دین تعاریف گوناگون ارائه کرده اند و این تنوع تعاریف دال بر این است که اولا ارائه ی یک تعریف جامع و مانع برای دین دشوار است دوم این که به موجب پیوند ذاتی دین با روح و روان انسان و تنوع و تکثر روحی انسان، امکان باورهای دینی گوناگونی وجود دارد. در این جا برخی از تعاریف در مورد دین آورده شده :

1. تعریف تی یل : دین وضعیتی روحی یا حالتی ناب و حرمت آمیز است که آن را خشیت می خوانیم.
2. تعریف برادلی: دین کوششی است برای اینکه حقیقت کامل خیر را در تمام وجوه هیستی مان باز نماییم.
3. تعریف جیمز مارتینو: دین اعتقاد به خدای همیشه زنده است.
4. تعریف فرهنگ کوچک آکسفورد : دین عبارت است از شناخت یک موجود فوق بشری که دارای قدرت مطلق است و ...
5. تعریف ویلیام جیمز : دین عبارت است از احساسات، اعمال و تجربیات افراد هنگام تنهایی، آنگاه که خود را در برابر هر آنچه الهی می نامند، می یابند.
6. تعریف پارسونز: دین عبارت است از مجموعه ی باورها، اعمال، شعائر و نهادهایی که افراد بشر در جوامع مختلف بنا کرده اند.
7. تعریف رایناخ : دین عبارت است از مجموعه ای از اوامر و نواهی که مانع عملکرد آزاد استعدادها می گردد.
8. تعریف هربرت اسپنسر : دین اعتراف به این حقیقت است که کلیه ی موجودات تجلیات نیرویی هستند که فراتر از دانش ماست.
9. تعریف شلایر ماخر : دین عبارت است از احساس خدا آگاهی .
10. تعریف اتو : دین عبارت است از خشیت در مقابل موجود متعالی .
11. تعریف کانت : دین عبارت است از شناخت تکالیف ما به عنوان احکام الهی .

حال دوست عزیزم نوبت تعریف شماست ؛ به نظر شما  دین چیست ؟ آیا دینی که شما می شناسید در میان تعاریف بالا وجود دارد؟  اگر نه ما را از نظرات خود مطلع سازید.

تمایز بین توحید و شرک از دیدگاه هیوم

هیوم در کتاب تاریخ طبیعی دین باورهای دینی را به دو بخش توحیدی و شرک آلود تقسیم کرده است. سیر تاریخی دین از شرک به توحید است. اما این حرکت در عین حرکت از شرک به توحید از نظر هیوم حرکت از صلاح به فساد است؛ به این معنی که اندیشه ی توحیدی نمود فساد دین است.(شایان ذکر است  این نظر با بسیاری از الگوهای منطق تاریخ ناسازگار است و حرک از شرک به توحید به عنوان یک حرکت اطلاحی و رو به بهبود سازگارتر می نماید و عقل را بیشتر قانع می کند. ) اما آرای هیوم در عین بطلان برای بیدار شدن انسان از خواب جزمیت موثر می باشد .

اولین تمایزی که هیوم بین توحید و شرک قائل شده این است که توحید، دین تعصب است و شرک، دین تساهل؛زیرا در اندیشه ی توحیدی به دلیل باور به کمال خداوندی جایی برای خدایان دیگر و ادیان دیگر نیست و متدین موحد، دین خود را تنها دین حق می دانند و به باورهای دیگر اجازه بروز نمی دهند و همه را به چوب تفکیر و الحاد و ارتداد می رانند؛اما در دین شرک فرض باورهای دینی دیگر، به تناسب اعتقاد به خدایان دیگر مقبول است. تفاوت دیگر این که : دین توحید منشا ضعف و خواری و رهبانیت می شود( به دلیل اعتقاد به قدرت مطلق و بی مانند خدا) در حالی که دین شرک ( به دلیل امکان رقابت انسان با خدا) منشا تحرک و شکوفایی و شجاعت است زیرا خدایات متعدد شبیه انسان تصور می شوند و امکان رقابت با آنها برای انسان فراهم می شود.هیوم در مقایسه ی خود می گوید: قهرمانان دوران کفر معادل درویشان عصر توحیدند یعنی به همان نسبت که دین شرک قهرمان می پرورد دین توحید درویش و صوفی و راهب می پرورد.هیوم در ترجیح دوران شرک بر عصر توحید می گوید: مشرکان که در نگاه اول بی خرد می نمایند اگر در کارشان تامل کافی بشود بی خرد نشان نمی دهند.

 قومی متفکرند اندر ره دین

قومی به گمان فتاده در راه یقین

می ترسم از آن که بانگ آید روزی

که ای بی خبران ؛ راه نه آن است و نه این

دوری که در آن آمدن و رفتن ماست

او را نه نهایت نه بدایت پیداست

کس می نزند دمی در این معنی راست

کین آمدن از کجا و رفتن به کجاست

گردون نگری ز قد فرسوده ی ماست

جیحون ردی ز اشک پالوده ی ماست

دوزخ شر شری ز رنج بیهوده ی ماست

فردوس دمی ز وقت آسوده ی ماست

داستان آن دیوانه را شنیده اید که در روز روشن ، چراغی را روشن کرد و به بازار دویـد  و لاینقطع فریــاد می زد :” دنبـال خدا می گردم! دنبال خدا می گردم! ”– از آنجا که در آن هنگام بیـشتر افرادی  که  در بـازار بودنـد، باوری به  خـدا نداشتند، حـرف او باعث خـنده ی بسـیار شد، یکی پرسید : مگر خدا گم شده است؟ دیگری پرسید : مگر همچون کودکان راهش را گم کرده است؟  یا مگر پنهان شده است؟  مگر از ما می ترسد؟  مگر به سفر رفته است؟  مهاجرت کرده است؟  - و بـه این شکل فریاد می کشیدند و می خندیدند.